Thỏ ty tử (dây tơ hồng) – Vị thuốc bổ thận, ích tinh

ĐÃ ĐƯỢC KIỂM DUYỆT NỘI DUNG BỞI DƯỢC SĨ

Thỏ ty tử là (hay còn gọi là dây tơ hồng) là vị thuốc có ở nhiều nơi trong nước ta, ký sinh trên những cây khác. Thỏ ty tử thường làm thuốc bổ trong trường hợp cơ thể suy nhược, lưng gối mỏi đau, di tinh, tiểu đêm, … Cùng tìm hiểu kỹ hơn ở bài viết dưới đây:

Thỏ ty tử (dây tơ hồng) – Vị thuốc bổ thận, ích tinh

TỔNG QUAN

Thông tin chung về dược liệu thỏ ty tử

Tên gọi, danh pháp

Tên gọi: Thỏ ty tử

Tên khác: Tơ hồng, Thỏ ty tử, Miễn từ, Đậu ký sinh, Hạt cây tơ hồng

Danh pháp quốc tế: Cuscuta chinensis Lamk, họ Bìm bìm (Convolvulaceae)

Đặc điểm sinh thái

Thỏ ty tử - Cuscuta chinensis Lamk
Thỏ ty tử – Cuscuta chinensis Lamk

Cây tơ hồng hay dây tơ hồng là một loại dây ký sinh, nó cuốn trên các cây khác. Thân cây thành sợi màu vàng hoặc đỏ nâu nhạt. Không có lá.

Lá biến thành vẩy. Cây có rễ mút để hút dinh dưỡng từ cây chủ. Hoa ít thấy, hình cầu vàng trắng nhạt, gần như không có cuống, tụ thành chùm từ 10 – 20 hoa.

Quả dạng hình cầu, chiều ngang rộng hơn chiều cao, rộng độ 3 mm, có đường nứt từ dưới lên.

Hạt số lượng thường từ 2 – 4 hạt, dạng hình trứng, đỉnh dẹt, dài khoảng 2 mm.

Tơ hồng thường phát triển nhanh, trùm kín tán cây chủ làm cho cây không ra hoa kết quả. Từ đó, cây chủ chết dần dần. Dây tơ hồng thường kí sinh lên các loài cây bụi như cúc tần, chè hàng rào,… Hoặc các cây gỗ như nhãn vải, ổi,…

Dây tơ hồng phân bố rộng rãi ở vùng Đông Á, đến Đông Nam Á, gồm các nước Trung Quốc, Triều Tiên, Nhật Bản, Lào, Việt Nam, Thái Lan, Campuchia.

Dây tơ hồng có ở nhiều nơi trong nước ta, ký sinh trên những cây khác. Hạt của thỏ ty tử (vị thuốc) ta phải nhập hoàn toàn từ Trung Quốc.

Ở Trung Quốc, vào khoảng tháng 8 – 9 người ta hái cả cây về phơi khô, rồi đập lấy hạt, sàng lọc tạp chất là được.

Bộ phận được sử dụng làm thuốc

Khoảng cuối mùa thu khi quả già thu hái dược liệu nguyên chất về, chọn lấy hạt rửa sạch, phơi khô, tẩm nước muối sao để dùng.

Hạt nhỏ, đen như hạt ngò rí, mẩy, phắc không mốc mọt là tốt.

Thành phần hóa học

Thành phần hóa học chính trong hạt dây tơ hồng chứa:

  • Alkaloid (cuscutamin)
  • Lignan (cuscutosid A, cuscutosid B, arbutin, acid clorogenic, acid cafeic, flavonoid (quercetin, astragalin, hyperin,…)
  • Aacid p. coumaric
  • Dầu béo chứa 9 loại axit béo

Trong hạt thỏ ty tử người ta thấy có một chất nhựa, gọi là cuscutin.


ĐẶC ĐIỂM VỀ DƯỢC LÝ CÔNG DỤNG

Tác dụng theo y học cổ truyền

Theo y học cổ truyền, thỏ ty tử có vị ngọt, cay, tính ôn ấm. Quy vào kinh can thận.

Thỏ ty tử có tác dụng bổ can thận, ích tinh. Dùng trong trường hợp người bị thận hư, liệt dương, di tinh, chân lưng mỏi đau, tiểu tiện đục, đau lưng mỏi gối, tai ù mắt mờ.

Chủ trị:

  • Các chứng thận hư, tinh lạnh, liệt dương, di tinh, đau lưng, mỏi gối, các trường hợp đi giải nhiều lần, tả lỵ lâu ngày không khỏi. Thỏ ty tử bổ can, sáng mắt, lợi niệu, tiêu phù, chữa phụ nữ đẻ non với tính chất thường xuyên.
  • Ngoài ra, ở phụ nữ nếu dùng lâu ngày giúp đẹp nhan sắc.

Tác dụng theo y học hiện đại

Một số nghiên cứu được thử nghiệm trên động vật cho thấy:

  • Thỏ ty tử tác động lên hệ sinh sản, làm tăng tiết hormone testosterone và LH (chữa liệt dương thỏ).
  • Tác dụng chống viêm nhờ giảm sản xuất TNF-α, IL-1β và IL-6.
  • Tăng cường hệ miễn dịch.
  • Làm đẹp da.

CÁCH DÙNG, CHẾ BIẾN, LƯU Ý

Liều dùng, cách dùng

Thỏ ty tử liều dùng ngày uống từ 8 – 16 gam.

Công năng, chủ trị: bổ thận, ích tinh, dưỡng can, minh mục, kiện tỳ, chỉ tả. Chủ trị: liệt dương, di tinh, đái không cầm được, mắt mờ, mắt hoa, ỉa lỏng. Những người dễ cường dương, bí đại tiện không nên dùng.

Cách chế biến và bảo quản

Thỏ ty tử chế muối: phun nước muối nên dược liệu sạch, trộn đều cho hạt ngấm nước, sao nhỏ lửa đến khi hạt hơi phồng lên, lấy ra để nguội. Cứ 100 kg dược liệu/2 kg muối.

Theo Trung Y:

  • Rửa vào nước ấm cho sạch đất cát, tẩm rượu một đêm, phơi khô, giã dập, lại tẩm rượu, lại phơi, lại giã nát nhỏ.
  • Tẩm rượu 4 – 5 ngày, đồ chín, phơi 4 – 5 lần, nghiền ra làm bánh, sấy khô lại nghiền ra bột. Hoặc phơi khô rồi lúc giã cho vào vài tờ giấy cùng giã thì dễ thành bột (Bản Thảo Cương Mục).

Theo kinh nghiệm Việt Nam:

  • Rửa sạch, loại bỏ hạt lép và tạp chất, phơi cho ráo, tẩm nước muối (1kg Thỏ ty tử dùng 30g muối và 250ml nước). Sao
    qua thấy nổ đều là được (thường dùng).
  • Thỏ ty bính: sau khi tẩm sao tán bột, trộn với bột gạo nếp (đồng lượng) in thành bánh

Thỏ ty tử rất dễ mốc nên cần để nơi khô ráo, kín. Thỉnh thoảng nên xem và phơi (nếu có triệu chứng chớm mốc).

Lưu ý khi dùng dùng thảo dược

Kiêng kị: Thận hoả, dễ cường dương, bí đại tiện không nên dùng. Những người dễ cường dương, bí đại tiện thì không nên dùng.

Trước khi sử dụng dây tơ hồng và các bài thuốc liên quan với mục đích chữa bệnh, bạn cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.

Các bài thuốc có Thỏ ty tử

Tăng sức khỏe nam giới – bổ thận cốt tinh

Sử dụng:

  • Thỏ ty tử 8 gam, ngũ vị tử 1 gam, xa tiền tử 1 gam, khởi tử 8 gam, phúc bồn tử 4 gam.
  • Các vị tán nhỏ trộn với mật ong, làm thành viên bằng hạt ngô, mỗi lần uống 4 gam.

Hoặc sử dụng:

  • Thỏ ty tử, câu kỷ tử, đảng sâm, phục linh, liên nhục, mỗi vị 12 gam, sơn dược 16 gam.
  • Tất cả nghiền thành bột mịn, dùng nước cơm làm hồ hoàn. Ngày uống 2-3 lần, mỗi lần 12 gam, chiêu với nước.
  • Trị thận hư, tiêu chảy hoặc lỵ lâu ngày.

Đơn thuốc chữa bệnh đi đái đêm, di tinh

Sử dụng:

  • Thỏ ty tử 7 gam, phúc bồn tử 4 gam, kim anh tử 6 gam, nước 400 ml.
  • Sắc còn 100ml. Lọc bỏ bã. Chia 2 – 3 lần uống trong ngày.

Chữa suy nhược cơ thể

Sử dụng:

  • Thỏ ty tử 20 gam, thục địa 40 gam, hà thủ ô 20 gam, ba kích 20 gam, hạn liên thảo 20 gam, thiên môn 20 gam, nhục thung dung 20 gam, sơn thù 12 gam, kỷ tử 12 gam.
  • Sắc uống ngày 1 thang. Chữa thiểu năng tạo máu ở tủy xương.

HOÀNG XUÂN VƯƠNG

Hoàng Xuân Vương thành phần chứa các dược liệu quý như Dâm dương hoắc, Thỏ ty tử, Đỗ trọng, Ba kích, Nhân sâm, … Hỗ trợ bổ thận, tráng dương, hỗ trợ tăng cường sinh lực, hỗ trợ cải thiện sinh lý nam giới. Hỗ trợ giảm biểu hiện: đau lưng, mỏi gối, đi tiểu nhiều lần, sinh lý yếu do thận kém.

Hoàng xuân vương chai

Đối tượng sử dụng

Nam giới tuổi trưởng thành yếu sinh lý, đau lưng, mỏi gối, đi tiểu nhiều lần do thận kém.

Cách dùng

Uống 2 viên/lần x 2 lần/ngày.

Chú ý

Không dùng trong trường hợp: cao huyết áp, mắc bệnh tim mạch, tiểu đường, người rối loạn tiêu hóa, lạnh bụng, táo bón, ho nhiều đờm, nấc, đau tức ngực.

Không dùng cho người mẫn cảm, kiêng kỵ với cứ thành phần nào của sản phẩm.

Người đang dùng thuốc nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.

Thực phẩm này không phải là thuốc, không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Vào giỏ hàng
Qua Zalo OA